Od ćwierćwiecza napędzamy kolej – Polskie Linie Kolejowe na dobrych torach
29 czerwca 2001 r. podpisany został akt notarialny zawiązujący PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Spółka rozpoczęła swoją statutową działalność 1 października 2001 r. Powstała na bazie zasobów Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej PKP S.A. Dziś odpowiada za utrzymanie 19 tys. km torów, które pozwalają na sprawne i bezpieczne przejazdy ok. 5 tys. pociągów pasażerskich i towarowych dziennie.
– 25 lat działalności Polskich Linii Kolejowych to historia ogromnej zmiany polskiej kolei. To czas, w którym zmienił się nie tylko sposób, w jaki pasażerowie korzystają z pociągów, ale przede wszystkim czas wielkich zmian w infrastrukturze. Obecnie nasza kolej to synonim nowoczesności i efektywności: to tysiące kilometrów zmodernizowanych torów, ułatwiony dostęp do pociągów i setki komfortowych peronów, co przekłada się na sprawne i wygodne podróże, niezależnie od zakątka Polski, zarówno w dużych, jak i mniejszych miejscowościach. Z poszanowaniem historii patrzymy jednak dalej, tworząc zupełnie nowe rozwiązania dla kolei przyszłości – powiedział Piotr Wyborski, Prezes Zarządu Polskich Linii Kolejowych S.A.
Jednym z najbardziej widocznych efektów inwestycji realizowanych w ciągu minionych 25 lat jest systematyczna poprawa parametrów infrastruktury, przekładająca się m.in. na rosnącą prędkość pociągów i skracanie czasu podróży.
Momentem zwrotnym był 2011 r., kiedy po raz pierwszy w historii na większej liczbie odcinków zwiększono prędkość przejazdów, niż wprowadzano ograniczenia ruchu. W 2014 r. po raz pierwszy w rozkładowym ruchu przekroczona została granica 160 km/h, a na wybranych odcinkach zmodernizowanych linii pociągi rozpędzały się do 200 km/h. Dzięki rozwojowi infrastruktury kolejowej już w przyszłym roku przekroczona zostanie kolejna granica. Na Centralnej Magistrali Kolejowej pociągi osiągną prędkość 250 km/h, co skróci czas przejazdu z Warszawy do Krakowa i Katowic nawet o 25 minut.
Wśród setek zrealizowanych i prowadzonych obecnie inwestycji jednym z najbardziej ambitnych przedsięwzięć PLK SA jest projekt Podłęże – Piekiełko. Inwestycja za ok. 17 mld zł zmieni układ komunikacyjny południowej Małopolski i pozwoli na szybkie połączenia kolejowe Krakowa z Podhalem i Sądecczyzną: obejmuje m.in. modernizację i elektryfikację 75 km odcinka istniejącej linii Chabówka – Nowy Sącz oraz budowę blisko 60 km nowej linii, która docelowo połączy Podłęże z Tymbarkiem i Mszaną Dolną. Nowa trasa prowadzona jest przez wymagający teren Beskidów – stąd konieczność budowy licznych mostów, wiaduktów czy tuneli. Do ich drążenia wykorzystywane są nowoczesne technologie, tarcze TBM, pozwalające na prowadzenie prac w trudnych warunkach geologicznych.
Dla sprawnego funkcjonowania ruchu kolejowego kluczowa jest modernizacja katowickiego węzła kolejowego – największej inwestycji kolejowej w historii Śląska. W ramach projektu wymienianych jest około 130 km torów i 175 km sieci trakcyjnej, przebudowanych zostanie ponad 150 obiektów inżynieryjnych, a także zmodernizowana infrastruktura sterowania ruchem kolejowym. Prace obejmują również modernizację istniejących peronów oraz budowę nowych przystanków, m.in. Sosnowiec Środula, Katowice Uniwersytet i Katowice Kokociniec.
Nowe przystanki powstaną także na trasie Rail Baltica, która ma połączyć Polskę z Litwą, Łotwą i Estonią. Stworzy to nowoczesny korytarz transportowy na osi północ – południe, wzmacniając połączenia pasażerskie i towarowe z państwami bałtyckimi. W ramach prac między Białymstokiem a Ełkiem wybudowanych lub zmodernizowanych będzie 8 stacji i 10 przystanków. Niemal 95 km trasa zostanie dostosowana do prędkości 200 km/h.
Wielki powrót połączeń pasażerskich
Jednym z symboli przemian polskiej kolei jest powrót połączeń pasażerskich do miejscowości, które przez lata pozostawały poza siecią regularnych przewozów. W br., po ponad 33 latach, kolej wróciła do Łomży. Na Pomorzu znów można pojechać trasą Somonino – Kartuzy, która jest częścią większej modernizacji między Maksymilianowem a Gdynią, a w woj. kujawsko – pomorskim trasą Aleksandrów Kujawski - Ciechocinek. W najbliższych latach przygotowane będą połączenia m.in. do Bełchatowa, Międzychodu czy na linię Skierniewice – Czachówek Wschodni. Lepszy dostęp do pociągów to nie tylko inwestycje z rządowego programu „Kolej Plus”, ale także bieżące prace utrzymaniowe, jak stworzenie alternatywnego połączenia z Poznania i Wągrowca przez Kcynię i Nakło n. Notecią do Bydgoszczy, które wkrótce będzie dostępne dla podróżnych.
Modernizujemy infrastrukturę
Modernizacja infrastruktury to nie tylko szybsze przejazdy, ale także wyższy komfort obsługi podróżnych na stacjach i przystankach. PLK na co dzień utrzymują niemal 6 tys. peronów. Z roku na rok kolejne stają się coraz bardziej nowoczesne, a także dostosowywane do potrzeb osób mających trudności z poruszaniem się. Naszą dumą i symbolem współczesnego podejścia do podróży stała się zmodernizowana przez PLK stacja Warszawa Zachodnia. W najbliższych latach podobne zmiany przejdzie Warszawa Wschodnia, na przebudowanie której Spółka podpisała już umowę za ok. 3 mld zł – zmodernizowane będą m.in. perony, przejścia podziemne czy infrastruktura zapewniająca lepsze powiązanie kolei z transportem miejskim. Szykowane są gruntowne modernizacje poznańskiego i wrocławskiego węzła kolejowego. Z wygodnych peronów korzystają podróżni w największych miastach, np. w Krakowie, Wrocławiu, Szczecinie, Gdańsku, Białymstoku czy Zielonej Górze, ale także w mniejszych miejscowościach – m.in. w Obornikach, Lubinie, Choszcznie i Sochaczewie. Korzystne efekty przynosi „Program Przystankowy”, obejmujący ok. 200 lokalizacji (na liście podstawowej) – z czego blisko 130 peronów służy już podróżnym, m.in. w Pile czy Wronkach.
Realizując największy w historii program modernizacji polskiej kolei PLK nie zwalniają tempa – wartość planu przetargowego na bieżący rok została zwiększona i szacowana jest na 11,5 mld zł. Wydatki inwestycyjne przekroczą w 2026 roku osiągną rekordową w historii Spółki kwotę 15 mld zł. Rekordowy w skali ćwierćwiecza będzie również nowy rozkład jazdy 2026/27, w którym zapewnimy wyższe prędkości pociągów na ponad 3 tys. km torów. Efekty realizowanych inwestycji widać również w rosnącym zainteresowaniu koleją. W 2025 r. z transportu kolejowego w Polsce skorzystało ok. 439 mln pasażerów, o 7,7 proc. więcej niż rok wcześniej – to potwierdzenie rosnącej roli transportu kolejowego w codziennych i okazjonalnych podróżach Polaków.
Ćwierćwiecze działalności PLK przypada na moment, w którym polska kolej wchodzi w kolejny etap rozwoju. Jednym z najważniejszych wyzwań jest budowa infrastruktury Kolei Dużych Prędkości. Planowane linie KDP mają stać się elementem ogólnokrajowej sieci łączącej największe polskie aglomeracje. Równolegle rozwijana będzie istniejąca infrastruktura – tak, aby szybkie pociągi dalekobieżne mogły współistnieć z ruchem regionalnym i towarowym. Perspektywę rozwoju sieci na kolejne dekady wyznacza Zintegrowana Sieć Kolejowa. Dokument zakłada budowę około 4700 km nowych linii kolejowych, w tym około 2700 km nowych linii Kolei Dużych Prędkości oraz modernizację około 5600 km istniejących linii. Dzięki rozwojowi sieci kolej ma być jeszcze bardziej dostępna. Wśród celów jest stworzenie spójnego układu korytarzy transportowych, zwiększenie przepustowości oraz lepsze połączenie kolei dalekobieżnej, regionalnej i synergia z innymi środkami transportu, co przełoży się na wzrost bezpieczeństwa oraz rozwój gospodarczy.
ZSK, #NaszaKolej i HRJ
Rozwój infrastruktury będzie szedł w parze z odpowiednim planowaniem oferty przewozowej. Temu właśnie będzie służył Horyzontalny Rozkład Jazdy – projekt zakładający stworzenie zintegrowanego rozkładu jazdy pociągów. Takie podejście ma pozwolić na lepsze wykorzystanie rozwijanej infrastruktury oraz stworzenie bardziej spójnej i przewidywalnej siatki połączeń w skali całego kraju. Z kolei #NaszaKolej pokazuje wymiar tych zmian z perspektywy mieszkańców – kolej wraca do miejscowości, które przez lata pozostawały poza siecią regularnych połączeń, a inwestycje poprawiają dostęp do transportu kolejowego także w mniejszych ośrodkach. Rozwój infrastruktury, nowe połączenia i skoordynowany rozkład jazdy tworzą razem podstawy kolei, która w kolejnych latach ma być nie tylko szybsza, ale także bardziej dostępna i lepiej odpowiadać na potrzeby podróżnych.
21 lat kampanii Bezpieczny Przejazd
Realizując inwestycje PLK nie zapominają o bezpieczeństwie. Tam, gdzie to możliwe i uzasadnione, budowane są bezkolizyjne skrzyżowania, a przejazdy kolejowo-drogowe zyskują coraz lepsze zabezpieczenia. Od 2005 r. z sukcesem prowadzona jest kampania społeczna „Bezpieczny Przejazd”, która promuje właściwe zachowanie na przejazdach i terenach kolejowych. Kampania była nagradzana m.in. w konkursie PR Wings, promującym innowacyjne i kreatywne podejście do komunikacji oraz wyróżniona jedną z wiodących nagród marketingowych na świecie - Stevie® Awards. Nadrzędnym celem pozostaje jednak niezmiennie zwiększanie świadomości wśród kierowców, od których w głównej mierze zależy bezpieczeństwo na przejazdach kolejowo-drogowych. Od 1 czerwca 2018 roku każdy przejazd kolejowo-drogowy w Polsce, zarządzany przez Polskie Linie Kolejowe S.A., jest dodatkowo oznakowany żółtymi naklejkami. Umieszczane po wewnętrznej stronie krzyży św. Andrzeja lub na napędach rogatek, naklejki zawierają trzy kluczowe informacje: unikalny, 9-cyfrowy numer identyfikacyjny przejazdu, numer alarmowy 112 oraz numery awaryjne. Jest to dodatkowy element podnoszący poziom bezpieczeństwa użytkowników przejazdów, z którego skorzystano już ponad 59 tys. razy.
Jubileusz 25-lecia rozpoczęcia działalności statutowej Spółki mogą świętować także podróżni. W każdym województwie, na 16 stacjach, w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie, Wrocławiu i Zielonej Górze staną specjalne strefy PLK. W każdej dla pasażerów przygotowano mnóstwo atrakcji.
Galeria