Informacja na temat Rozporządzenia w sprawie wykorzystania zdolności przepustowej
W czerwcu 2026 r. przewidywane jest ostateczne przyjęcie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wykorzystania zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej w jednolitym europejskim obszarze kolejowym, zmieniającego dyrektywę 2012/34/UE oraz uchylającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 (zwanego dalej: „Rozporządzeniem”).
Celem Rozporządzenia jest zwiększenie konkurencyjności i atrakcyjności transportu kolejowego oraz wsparcie dalszej integracji Jednolitego Europejskiego Obszaru Kolejowego.
Rozporządzenie ustanawia nowe ramy prawne w zakresie:
- zarządzania zdolnością przepustową infrastruktury kolejowej,
- zarządzania ruchem kolejowym,
- monitorowania efektywności wykorzystania zdolności przepustowej.
Przepisy te zastąpią obowiązujące regulacje dotyczące alokacji zdolności przepustowej wynikające z dyrektywy 2012/34/UE oraz przewidują uchylenie rozporządzenia dotyczącego kolejowych korytarzy towarowych.
Na mocy Rozporządzenia przewiduje się wzmocnienie współpracy pomiędzy zarządcami infrastruktury na poziomie europejskim. Rozszerzeniu ulegnie zakres zadań Europejskiej Sieci Zarządców Infrastruktury Kolejowej (obecnie PRIME, docelowo ENIM), wspieranej przez Koordynatora Sieci oraz krajowe punkty kontaktowe.
Do kluczowych obszarów współpracy należeć będzie opracowanie i wdrożenie europejskich ram w zakresie:
- zarządzania zdolnością przepustową,
- zarządzania ruchem kolejowym,
- zarządzania efektywnością systemu kolejowego.
Działania te mają na celu harmonizację procesów alokacji zdolności przepustowej, koordynacji ruchu transgranicznego, zarządzania ruchem w trakcie incydentów oraz oceny efektywności funkcjonowania systemu kolejowego na poziomie europejskim.
Przewiduje się, że funkcję Koordynatora Sieci będzie pełnić RailNetEurope (RNE) – stowarzyszenie zrzeszające europejskich zarządców infrastruktury kolejowej. RNE uczestniczyło m.in. w opracowaniu jednolitej struktury Regulaminu sieci (Network Statement), stosowanego przez zarządców infrastruktury w Europie, a także w pracach nad inicjatywą TTR (Timetable Redesign).
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. są członkiem RNE od początku istnienia stowarzyszenia.
Konsultacje z interesariuszami dotyczące zakresu EFCM
Zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia konieczne jest opracowanie Europejskich Ram Zarządzania Zdolnością Przepustową (European Framework for Capacity Management – EFCM).
Dokument ten powinien zostać opracowany w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzenia i będzie określał kompleksowy zakres elementów zarządzania zdolnością przepustową, które podlegać będą wdrożeniu przez zarządców infrastruktury zgodnie z nowymi przepisami.
EFCM, zgodnie z zapisami Rozporządzenia, będzie konsultowany z Europejską Platformą Kolejową (European Railway Platform – ERP), zrzeszającą aplikantów oraz inne zainteresowane podmioty.
RNE, koordynując prace zarządców infrastruktury, zainicjowało proces opracowywania przedmiotowych ram i przygotowało wstępny dokument określający ich zakres (tzw. dokument zakresowy, scoping document).
W celu pozyskania stanowisk podmiotów rynku kolejowego RNE rozpoczęło wstępny etap konsultacji dotyczących zakresu dokumentu EFCM.
Dokument dostępny jest:
W dniu 16 marca 2026 r. zorganizowano webinarium inaugurujące proces konsultacji, z udziałem interesariuszy związanych z wdrażaniem Europejskich Ram Zarządzania Zdolnością Przepustową (nagranie dostępne na stronie: Stakeholder Engagement Activities – RNE – RailNetEurope | Association for Facilitating Traffic on European Rail Infrastructure).
Zainteresowane podmioty mają możliwość przekazywania uwag do dokumentu zakresowego do 17 kwietnia 2026 r. drogą elektroniczną na adres: abcr@rne.eu.
Kolejne webinarium zaplanowano na 12 maja 2026 r.; podczas którego RNE przedstawi podsumowanie otrzymanych uwag oraz dalsze kierunki prac nad dokumentem.