Szybka kolej lub kolej dużych prędkości, jest systemem kolejowego transportu publicznego, który pozwala na wykonywanie przewozów pasażerskich z prędkościami przekraczającymi 300 km/h.

Pierwsza szybka kolej, we współczesnym znaczeniu tego określenia, powstała w Japonii. Linię kolejową Tokaido Shinkansen, otwarto w 1964 r. Pociągi klasy Shinkansen serii 0, zbudowane przez firmę Kawasaki Heavy Industries, osiągały prędkości rzędu 200 km/h na trasie Tokio – Nagoja – Kioto – Osaka.

Japońskie doświadczenia stały się inspiracją dla kolei francuskich. Francja, prowadząca doświadczenia nad wieloma metodami szybkiego transportu, ostatecznie zdecydowała się na budowę sieci szybkich kolei w oparciu o tradycyjną technikę kolejową, wykorzystującą nowo zbudowane linie kolejowe i zespoły trakcyjne o specjalnej konstrukcji. Pierwszy pociąg TGV wyruszył na trasę Paryż – Lyon w 1981 r.

Od tego czasu kolejne kraje wdrażały systemy szybkiej kolei, oparte o produkty krajowego przemysłu lub o pozyskaną technologię. Szybka kolej, pomyślana w dużej mierze jako metoda walki o pasażerów z transportem lotniczym i samochodowym, odniosła niezaprzeczalny sukces. W chwili obecnej szybka kolej funkcjonuje w wielu krajach Europy i Azji, istnieje też wiele projektów budowy nowych tras szybkich kolei. Najbardziej zaawansowane systemy szybkiej kolei funkcjonują w Japonii, Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Wielkiej Brytanii i Korei Południowej.