Zakres działania Biura Energetyki obejmuje w szczególności:
1. Opracowywanie standardów technicznych i eksploatacyjnych, instrukcji, wymagań i wytycznych technicznych w zakresie budowy i eksploatacji urządzeń elektroenergetyki kolejowej:
- sieci trakcyjnej;
- oświetlenia zewnętrznego;
- instalacji elektrycznych w obiektach;
- elektrycznego ogrzewania rozjazdów;
- gospodarki energetycznej.
2. Wdrażanie nowych technologii oraz rozwiązań konstrukcyjnych urządzeń i wyrobów w zakresie elektroenergetyki.
3. Pozyskiwanie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typów budowli i urządzeń elektroenergetyki kolejowej; typów sieci trakcyjnej i elektrycznego ogrzewania rozjazdów, wydawanych przez Urząd Transportu Kolejowego.
Sieć trakcyjna
Na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zelektryfikowanych jest 11.830,6 km linii w tym:
- linii dwutorowych - 7 885,3 km;
- linii jednotorowych - 3 945,3 km.
Długość sieci trakcyjnej na liniach zelektryfikowanych wynosi 25 125 torokilometrów.
Ochronę przeciwporażeniową (od porażenia prądem trakcyjnym 3 kV DC) stanowią:
- uszynienia grupowe w układzie otwartym na liniach modernizowanych;
- uszynienia indywidualne na liniach istniejących.
Oświetlenie zewnętrzne terenów kolejowych
W Spółce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zamontowanych jest około 192.000 szt. opraw oświetlenia zewnętrznego na peronach, w torach stacji kolejowych oraz na przejazdach i przejściach przez tory kolejowe.
Wewnętrzne akty prawne dotyczące projektowania, budowy i eksploatacji urządzeń oświetlenia zewnętrznego obowiązujące w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
W ramach programu ograniczania zużycia energii elektrycznej, a tym samym ograniczania emisji gazów cieplarnianych i innych szkodliwych substancji, prowadzona jest sukcesywna wymiana wyeksploatowanych opraw oświetleniowych na oprawy o wysokiej sprawności, z energooszczędnymi źródłami światła. Aktualnie około 35% oświetlenia zewnętrznego jest wyposażone w oprawy energooszczędne.
Wymagania techniczno-eksploatacyjne dla opraw typu drogowego
Oprawy typu drogowego spełniające powyższe wymagania
Wymagania techniczno-eksploatacyjne dla opraw typu świetlówkowego
Oprawy typu świetlówkowego spełniające powyższe wymagania
Wymagania techniczno-eksploatacyjne dla opraw typu projektorowego
Oprawy typu projektorowego spełniające powyższe wymagania
Elektryczne ogrzewanie rozjazdów
W celu zapewnienia poprawnej pracy eksploatacyjnej rozjazdów kolejowych w trudnych warunkach zimowych stosuje się elektryczne ogrzewanie rozjazdów.
W Spółce PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. na 824 stacjach i posterunkach odgałęźnych zamontowanych jest około 29 000 szt. rozjazdów przeliczeniowych, co stanowi 42% wszystkich rozjazdów.
Zasady wdrażania nowych konstrukcji i rozwiązań urządzeń elektroenergetycznych
Sprawę dopuszczania do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie materiałów i wyrobów budowlanych reguluje m.in. Ustawa - Prawo Budowlane z dnia 7.07.1994r. z późn. zmianami. Na podstawie
art. 10 Ustawy, wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 Ustawy, w tym do budowy sieci trakcyjnej:
a) wyroby budowlane powinny być właściwie oznaczone, dla których:
- wydano certyfikat na znak bezpieczeństwa - w odniesieniu do wyrobów podlegających certyfikacji;
- wydano aprobatę techniczną stwierdzającą przydatność wyrobu do stosowania w obiektach budowlanych (sieć trakcyjna);
- dokonano oceny zgodności i wydano deklaracje zgodności z PN, BN;
b) wyroby wykonane według indywidualnej dokumentacji technicznej sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla których dostawca wydał oświadczenie wskazujące, że zapewniono zgodność wyrobu z dokumentacją oraz z przepisami i obowiązującymi normami.
Rozwiązania typów sieci trakcyjnej oraz wyroby/elementy stosowane do jej budowy, zawarte są w Katalogu sieci trakcyjnej (podwieszenia rurowe i podwieszenia teownikowe), opracowanym przez Centralne Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Kolejowego „KOLPROJEKT” Spółka z o.o., Warszawa 2004 i spełniają wymagania określone w Ustawie(…).
Zastosowane do budowy sieci trakcyjnych wyroby, elementy i podzespoły mogą zostać te, dla których w Katalogu(…) podano numer normy, aprobaty technicznej lub rysunku, według których powinny być wykonane. Dla powyższych wyrobów, elementów i podzespołów wykonawca sieci trakcyjnej powinien przedstawić oświadczenie producenta lub dostawcy, że zapewniono zgodność danego wyrobu z normą, aprobatą techniczną lub indywidualną dokumentacją techniczną.
Zakres koniecznych badań i prób dla wyrobów stosowanych w sieci trakcyjnej został określony w Dokumencie Normatywnym dla elementów i osprzętu sieciowego oraz elektroenergetyki nietrakcyjnej. Warszawa 2008, przyjętym do stosowania na PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zarządzeniem nr 2/2009 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 2 marca 2009 r. (Załącznik do Uchwały Nr 62/2009).
Każdy nowy wyrób przeznaczony do powszechnego wykorzystania przy budowie sieci trakcyjnej, powinien zostać wprowadzony do katalogu. Koszty wprowadzenia do katalogu nowych wyrobów/elementów ponosi producent nowego wyrobu. Prace uaktualniające katalog realizuje CBPBBK „KOLPROJEKT” Spółka z o.o..
Przed wprowadzeniem do katalogu, każdy wyrób należy poddać badaniom w zakresie spełniania wymagań określonych w normach, dokumentacji technicznej i możliwości zastosowania w kolejowej sieci trakcyjnej. Badania powinna wykonać uprawniona jednostka badawcza, posiadająca doświadczenie w zakresie badań osprzętu stosowanego w sieciach trakcyjnych.
Przeznaczone do zabudowy w sieci trakcyjnej wyroby (osprzęt sieciowy) powinny cechować: odpowiednia jakość materiałów użytych do wykonania, odpowiednia technologia ich produkcji, prawidłowy i estetyczny wygląd, prawidłowe oznakowanie.
Wyroby (osprzęt sieciowy) umieszczone w w/w Katalogach mogą być powszechnie stosowane na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. do remontu oraz budowy sieci trakcyjnej i urządzeń energetyki nietrakcyjnej.
Wdrażanie nowych rozwiązań konstrukcyjnych i technologicznych urządzeń elektroenergetycznych do stosowania na liniach kolejowych wymaga sprawdzenia parametrów techniczno-eksploatacyjnych w warunkach eksploatacji nadzorowanej.
Program eksploatacji nadzorowanej przewiduje:
1. złożenie wniosku w przedmiotowej sprawie do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Biuro Energetyki, przez zainteresowany podmiot; do wniosku należy dołączyć:
- kartę katalogową urządzenia/wyrobu;
- deklarację zgodności;
- potwierdzenie spełniania wymagań zawartych w Normach wymienionych w deklaracji zgodności przez jednostkę certyfikującą;
- do oryginałów w/w dokumentów wystawionych w języku obcym należy dołączyć tłumaczenie na język polski;
- opis cech charakterystycznych technologii, urządzeń, wyrobów;
2. wstępna akceptacja wniosku jest podstawą ustanowienia poligonu badawczego dla przeprowadzenia eksploatacji nadzorowanej;
3. uzgodnienie lokalizacji poligonu oraz okresu eksploatacji nadzorowanej przez zainteresowane strony;
4. podpisanie przez zainteresowane strony Porozumienia w sprawie zasad prowadzenia eksploatacji nadzorowanej;
5. uzyskanie pozytywnej opinii z eksploatacji nadzorowanej wydanej przez bezpośredniego użytkownika;
6. uzyskanie potwierdzenia wystawionego przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., że poddane eksploatacji nadzorowanej technologie, urządzenia lub wyroby spełniają wymagania określone w dokumentach normatywnych obowiązujących w Spółce.
Koszty związane z dopuszczeniem do stosowania nowych technologii, urządzeń i wyrobów elektroenergetycznych ponosi wnioskodawca.
Sprzedaż Katalogów sieci trakcyjnej (podwieszenia rurowe i podwieszenia teownikowe) prowadzi Centralne Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Kolejowego „KOLPROJEKT” Spółka z o.o., 04-338 Warszawa ul. Boremlowska 40A.
Wewnętrzne akty prawne udostępniają Zakłady Linii Kolejowych, których adresy są umieszczone na stronie www.plk-sa.pl.
